Amaka agafunibwa mu nkola y'okukwakkula

Amaka agafunibwa mu nkola y'okukwakkula geeyambisa enkola y'okukwakkula okufuna obwannannyini ku mma oba amaka. Ensonga eno etuukira ku bantu abafuna amaka okuva mu banka oba mu nkola z'ebweererezi, era kiyinza okuba omukisa gwa investment mu housing. Kubanga emiwendo gitera okukyuka, okumanya enkola, mortgage, debt, ne sale kyetaagisa. Kino kitwala ebiseera, naye si kya bulabe okusoma ku nkola ya auction ne ownership.

Amaka agafunibwa mu nkola y'okukwakkula

Okufuna amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkula kitegeeza nti omuntu oba kkampuni efunye obwannannyini ku mma nga banka oba lender ebilaze mu nkola y’okukwakkula. Kino kitera okubaawo nga omuntu asizza okusasula mortgage, era banka oba lender afuna obwannannyini ku mma nga ebilaze mu nkola y’okukwakkula. Mu nkola eno, amaka gasaana okutundibwa mu auction oba mu sale ey’abulijjo. Amaka ago gayinza okuba mu mbeera ennungi oba embi, era omuguzi alina okukebera obuvune n’obulungi. Kino kikwata ku finance, debt, ne ownership mu nkola ya realestate.

Okukwakkula kye kikola ki ku mma?

Okukwakkula kye kikola kwe kukwata amaka nga omuntu alemeddwa okusasula amabanja. Banka oba lender asooka okukubiriza omuntu okusasula, naye bw’alemera, banka asobola okutwala amaka mu nkola y’okukwakkula. Oluvannyuma amaka gafuuka amaka agaakwakkulwa, era banka afuna obwannannyini. Kino kiyinza okutuuka mu kiseera kiwanvu oba kitono, okulinga amateeka n’enkola ya mortgage mu nsi eyo. Mu nkola eno, omuntu asobola okufuna amaka ku bbeeyi ey’okwetaasa, naye alina okumanya obuvune bw’amateeka. Okukwakkula tekitera kubaawo mangu, naye kiyinza okukosa abantu abatalina bwetegefu.

Amaka agaakwakkulwa ne repossessed

Amaka agaakwakkulwa (repossessed) gaba gafuniddwa banka nga ebilaze mu nkola y’okukwakkula. Gaba gatera okuba mu mbeera etali nnungi, kubanga baali babeera mu amaka tebasobola kugabirira obulungi. Kino kitegeeza nti omuguzi ayinza okwetaaga okuddaabiriza, okukyusa amasannyalaze, oba okutereeza ettaka. Kyokka, obwannannyini ku amaka ago buba bwa banka, era okutunda kukolebwa mu sale ey’okukakasa. Mu nkola eno, omuguzi asobola okufuna omukisa gwa investment, naye ateekwa okukebera ebifaananyi, amateeka, n’ebiwandiiko. Amaka agaakwakkulwa gayinza okuba n’ebisale ebisigadde ku tax oba fees ez’ettaka.

Investment mu housing ne realestate

Okuteeka ensimbi mu housing ne realestate kiyinza okuyamba omuntu okufuna amaka agaakwakkulwa ku bbeeyi entono. Amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkula gatera okutundibwa ku bbeeyi esemba wansi ku ogw’abulijjo, kubanga banka ayagala okufuna ssente z’ebilaze mangu. Naye investment mu realestate tekoma ku bbeeyi yokka: omuguzi alina okulowooza ku kifo, okwetoloola, ebikozesebwa, n’omuwendo gw’okusasula mu maaso. Bwe kiba mu kibuga oba mu kyalo, amaka gayinza okwongera mu maaso oba obutayongera. Kino kyetaagisa okunoonyereza, okukebera embeera y’ebyensimbi, n’okumanya ebiseera by’okusasula. Investment mu housing si ya bwangu, naye erina okuba nga ya kiseera kiwanvu.

Mortgage, debt, ne finance

Mortgage ye nkola ey’okuwola ssente okugula amaka, era debt y’ensimbi ezisasulwa. Mu nkola y’amaka agafunibwa mu kukwakkula, mortgage eyasooka yinza okuba yali ekozezza omuntu okulemera. Banka ayinza okukola finance empya ku muguzi, naye omuguzi alina okukebera obusobozi bwe okusasula. Debt eyasigala ku mma eyinza okubaamu tax, fees, oba amabanja amalala. Kino kitegeeza nti omuguzi tasobola kugula butereevu awatali kumanya ebikwata ku mma. Okukola okunoonyereza ku finance kiyamba okutangira okufuna amabanja amakulu, era kiyamba okukola entegeka ennungi. Mu nkola ya bank owned properties, finance etera kwetaagisa okukakasa obwannannyini.

Auction ne sale y’amaka

Auction ne sale y’amaka ge makubo amakulu ag’okutunda amaka agaakwakkulwa. Mu auction, omuguzi atandika ku bbeeyi ey’okutaano, naye bbeeyi yinza okwongera okutuuka ku muwendo ogusinga. Mu sale ey’abulijjo, banka atunda amaka ku bbeeyi ey’okuteekawo, era omuguzi asobola okukyusa ku bbeeyi. Amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkula gayinza okuba mu auction ya online oba mu nkola ya banka. Kyetaagisa okumanya ebiwandiiko, okukakasa obwannannyini, n’ebiseera by’okusasula. Mu nkola ya sale, omuguzi ayinza okwetaaga okusasula ssente ez’okukakasa nga deposit. Auction ayinza okuba n’amateeka agaabulijjo, era omuntu alina okusoma ebikwata ku kugula.

Ebbeeyi n’obukulu bw’okugula mu nkola

Ebbeeyi y’amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkula eretera okukyuka okusinziira ku nsi, kibuga, n’enkola ya banka. Mu nsi z’ekibuga, amaka agaakwakkulwa gayinza okutundibwa ku 10%–30% wansi ku bbeeyi y’amaka amalala, naye mu nsi ezimu ebbeyi eyo etali ya bwerere. Ebikozesebwa: deposit, fees z’amateeka, tax, n’okuddaabiriza. Wano wansi waliwo ekipimo ky’amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkulwa okuva mu bawaandiisi abamanyiddwa. Kino si kye kye kimu buli wamu, era kikozesebwa nga kyakulabira.


Amaka/Obuweereza Omugabi Okugereranya Ebbeyi
Amaka aga banka Bank of America 20%–40% wansi ku bbeeyi y’akateera
Amaka agaakwakkulwa Wells Fargo $30,000–$250,000
REO property Fannie Mae HomePath $25,000–$200,000
HUD home U.S. Department of Housing and Urban Development $1,000–$150,000
Auction property Auction.com Bids zitandika ku $1,000+

Ebika, emiwendo, oba okugereranya ebiguzi ebiri mu kitabo kino bisinziira ku mawulire agakyesaaginga okubaawo, naye biyinza okukyuka mu kiseera. Kukira kwetaasa okunoonyereza ku bw’okwagala nga tonnasalawo ku by’ensimbi.

Okumanya ebbeeyi n’obukulu bw’okugula kiyamba omuguzi okwetegeka. Naye, buli mma gy’oyagala okugula yeetaagisa okukebera mu nkola ya banka ne mu mateeka. Mu nkola ya bank owned properties, omuguzi asobola okufuna omukisa, naye alina okukakasa nti ebiwandiiko bituufu n’ensiikiriza yonna.

Mu nkende, amaka agafunibwa mu nkola y’okukwakkula gayinza okuba omukisa mu investment, housing, ne realestate, naye kikwetaagisa okumanya mortgage, debt, auction, sale, ne ownership. Okunoonyereza ku banka, amateeka, ne finance kyetaagisa. Omuguzi alina okukebera embeera y’amaka, ebiwandiiko, n’ebbeeyi. Kino kiyamba okuziyiza okufuna amabanja amakulu. Bank owned properties si ssente za mangu; kyetaagisa obuwombeefu, okunoonyereza, n’okumanya enkola y’okukwakkula.